دلایل اصلی آمنوره یا پریود نشدن

قاعدگی منظم یکی از نشانه‌های مهم سلامت بدن زنان است. وقتی پریود به‌طور ناگهانی قطع می‌شود یا هرگز شروع نمی‌شود، معمولاً سوالی ذهن فرد را درگیر می‌کند: “آیا مشکلی در بدن من وجود دارد؟”
پاسخ این سؤال به دلایل مختلفی بستگی دارد. از تغییرات طبیعی مانند بارداری و شیردهی گرفته تا اختلالات هورمونی، تغذیه، ورزش و بیماری‌های زمینه‌ای، همگی ممکن است در این اختلال نقش داشته باشند. این مقاله به طور کامل به بررسی دلایل و راهکارهای درمان آمنوره می‌پردازد.

آمنوره چیست و چند نوع دارد؟

آمنوره به قطع قاعدگی به مدت حداقل سه ماه گفته می‌شود. این مشکل دو نوع اصلی دارد:

• آمنوره اولیه: دختری تا سن 16 سالگی هرگز پریود نشده است.
• آمنوره ثانویه: زنی که قبلاً پریود می‌شده، اکنون به مدت حداقل سه ماه متوالی قاعده نشده است.

هر یک از این دو نوع، می‌توانند نشانه‌ای از یک مشکل زمینه‌ای در بدن باشند.

دلایل اصلی آمنوره یا پریود نشدن

پریود نشدن همیشه به‌معنای وجود یک بیماری نیست، اما می‌تواند نشانه‌ای از یک اختلال در عملکرد طبیعی بدن باشد. عوامل متعددی می‌توانند چرخه قاعدگی را متوقف یا نامنظم کنند، از تغییرات فیزیولوژیکی گرفته تا مشکلات جدی پزشکی. در ادامه، به ۶ علت شایع و اصلی آمنوره اشاره می‌کنیم و هرکدام را به‌صورت جداگانه توضیح می‌دهیم:

1. بارداری

اولین چیزی که باید در صورت قطع قاعدگی بررسی شود، احتمال بارداری است. زمانی که تخمک‌گذاری با لقاح همراه می‌شود، بدن وارد فاز بارداری شده و قاعدگی به‌طور طبیعی متوقف می‌شود. در این حالت، تست بارداری ساده‌ترین راه تشخیص است.

2. اختلالات هورمونی

بدن برای قاعدگی منظم نیاز به تعادل میان چند هورمون دارد:

• استروژن

• پروژسترون

• پرولاکتین

• TSH (هورمون تیروئید)

هرگونه اختلال در این هورمون‌ها می‌تواند تخمک‌گذاری را مختل کند و باعث قطع پریود شود. برای مثال، پرکاری یا کم‌کاری تیروئید، بالا بودن سطح پرولاکتین یا کاهش سطح استروژن از عوامل رایج هستند.

3. تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)

یکی از شایع‌ترین دلایل قطع یا نامنظم شدن پریود در زنان جوان. در این بیماری، تخمدان‌ها فولیکول‌هایی تولید می‌کنند که بلوغ کافی ندارند، در نتیجه تخمک‌گذاری رخ نمی‌دهد. نشانه‌های دیگر شامل جوش، افزایش موهای زائد و چاقی شکمی است.

4. کاهش وزن شدید یا اختلالات تغذیه‌ای

بی‌اشتهایی عصبی، رژیم‌های سنگین و کاهش وزن ناگهانی می‌توانند بدن را وارد حالت “حفظ بقا” کنند. در این شرایط، سیستم تولیدمثل غیرفعال می‌شود و پریود قطع می‌گردد. این اتفاق اغلب در افرادی دیده می‌شود که شاخص توده بدنی (BMI) بسیار پایینی دارند.

5. فعالیت بدنی شدید

زنانی که ورزش‌های حرفه‌ای و سنگین انجام می‌دهند، به دلیل کاهش چربی بدن و فشار فیزیکی مداوم ممکن است دچار آمنوره شوند. بدن برای تخمک‌گذاری به سطحی از چربی و انرژی نیاز دارد که در چنین شرایطی ممکن است تأمین نشود.

6. استرس شدید و مشکلات روانی

ذهن و بدن ارتباط تنگاتنگی دارند. استرس‌های مزمن، اضطراب یا افسردگی می‌توانند ترشح هورمون‌های تنظیم‌کننده چرخه قاعدگی را مختل کنند. محور هیپوتالاموس–هیپوفیز–تخمدان که نقش اصلی در قاعدگی دارد، به شدت تحت‌تأثیر شرایط روحی قرار می‌گیرد.

آمنوره چگونه تشخیص داده می‌شود؟

برای تشخیص دقیق علت پریود نشدن، پزشک معمولاً مراحل زیر را انجام می‌دهد:

1. معاینه فیزیکی و بررسی سابقه پزشکی
2. آزمایش خون برای بررسی هورمون‌ها
3. سونوگرافی از رحم و تخمدان‌ها
4. MRI یا CT در صورت نیاز برای بررسی غده هیپوفیز

درمان آمنوره چگونه انجام می‌شود؟

درمان آمنوره بسته به علت اصلی آن متفاوت است:

• اگر بارداری دلیل آن باشد، نیازی به درمان نیست.
• اگر دلیل آن اختلال هورمونی باشد، داروهای تنظیم‌کننده مانند قرص‌های ضدبارداری یا مکمل‌های هورمونی تجویز می‌شود.
• در PCOS ممکن است متفورمین یا داروهای تخمک‌گذاری استفاده شود.
• در صورت وجود استرس یا مشکلات تغذیه‌ای، مشاوره روانشناسی و رژیم درمانی موثر است.
• در موارد ساختاری یا جراحی، ممکن است نیاز به درمان جراحی باشد.

مطالعه بیشتر: بیوپسی دهانه رحم چیست ؟

راهکارهای خانگی برای بازگرداندن پریود

توجه: این راهکارها جایگزین درمان پزشکی نیستند ولی می‌توانند به بهبود وضعیت کمک کنند:

• بهبود تغذیه: خوردن مواد مغذی، پرهیز از رژیم‌های سخت
• کاهش استرس: مدیتیشن، یوگا، تنفس عمیق
• تنظیم خواب و فعالیت بدنی متعادل
• ترک ورزش‌های سنگین در صورت نیاز
• استفاده از دمنوش‌هایی مثل رازیانه، زنجبیل یا دارچین (با مشورت پزشک)

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر بیش از ۳ ماه پریود نشده‌اید و باردار نیستید، یا اگر تاکنون اصلاً پریود نشده‌اید (تا 16 سالگی)، حتماً باید به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید.

جمع‌بندی نهایی

آمنوره یا قطع پریود، نشانه‌ای است که نباید نادیده گرفته شود. از تغییرات طبیعی مانند بارداری گرفته تا مشکلات هورمونی، تیروئید، استرس، تغذیه یا تخمدان پلی‌کیستیک، همگی می‌توانند در این مسئله نقش داشته باشند. با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، می‌توان عملکرد طبیعی بدن را بازگرداند و از عوارض بعدی جلوگیری کرد.جهت هماهنگی برای زایمان سزارین در ارومیه با شماره ۰۴۴۳۳۴۶۰۶۳۳تماس بگیرید.